زنان خبر ساز تاریخ ایران
ساعت ۱٢:٢٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٥/٢۸   کلمات کلیدی:

یوتاب : سردار زن ایرانی که خواهر آریوبرزن سردار نامدار ارتش شاهنشاهی داریوش سوم بوده است . وی درنبرد با اسکندر گجستک همراه آریوبرزن فرماندهی بخشی از ارتش را بر عهده داشته است او در کوههای بختیاری راه را بر اسکندر بست . ولی یک ایرانی راه را به اسکندر نشان داد و او از مسیر دیگری به ایران هجوم آورد . از او به عنوان شاه آتروپاتان ( آذربایجان ) در سالهای ٢٠ قبل از میلاد تا ٢٠ پس از میلاد نیز یادشده است . با اینهمه هم آریوبرزن و هم یوتاب در راه وطن کشته شدند و نامی جاوید از خود برجای گذاشتند .

 

 

آرتمیز : نخسیتن و تنها زن دریاسالار جهان تا به امروز . او به سال ۴٨٠ پیش از میلاد به مقام دریاسالاری ارتش شاهنشاهی خشیارشا رسید و در نبرد ایران و یونان ارتش شاهنشاهی ایران را از مرزهای دریایی هدایت می کرد . تاریخ نویسان یونان او را در زیبایی – برجستگی و متانت سرآمد همه زنان آن روزگار نامیده اند.آرتمیس نیز درست میباشد .

آتوسا : ملکه بیش از ٢٨ کشور آسیایی در زمان امپراتوری داریوش. هرودوت پدر تاریخ از وی به نام شهبانوی داریوش بزرگ یاد کرده است و آتوسا را چندین بار در لشگرکشی ها داریوش یاور فکری و روحی داریوش  دانسته است . چند نبرد و لشگر کشی مهم تاریخی ایران به گفته هرودوت به فرمان ملکه آتوسا صورت گرفته است .

آرتادخت : وزیر خزانه داری و امور مالی دولت ایران در زمان شاهنشاهی اردوان چهارم اشکانی . به گفته کتاب اشکانیان اثر دیاکونوف روسی خاور شناس بزرگ او مالیات ها را سامان بخشید و در اداره امور مالی خطایی مرتکب نشد و اقتصاد امپراتوری پارتیان را رونق بخشید .

آزرمی دخت : شاهنشاه زن ایرانی در سال ۶٣١ میلادی . او دختر خسرو پرویز بود که پس از” گشتاسب بنده” بر چندین کشور آسیایی پادشاهی کرد . آذرمیدخت سی و دومین پادشاه ساسانی بود . واژه این نام به چم ( معنی) پیر نشدنی و همیشه جوان است .

آذرآناهید : ملکه ملکه های امپراتوری ایران در زمان شاهنشاهی شاپور یکم بنیانگذار سلسله ساسانی . نام این ملکه بزرگ و اقدامات دولتی او در قلمرو ایران در کتیبه های کعبه زرتشت در استان فارس بارها آمده است و او را ستایش کرده است . ( ٢۵٢ ساسانیان )

پرین : بانوی دانشمند ایرانی . او دختر کیقباد بود که در سال ٩٢۴ یزدگردی هزاران برگ از نسخه های اوستا را به زبان پهلوی برای آیندگان از گوشه و کنار ممالک آریایی گردآوری نمود و یکبار کامل آنرا نوشت و نامش در تاریخ ایران زمین برای همیشه ثبت گردیده است . از او چند کتاب دیگر گزارش شده است که به احتمال زیاد در آتش سوزی های سپاه اسلام از میان رفته است .

زربانو : سردار جنگجوی ایرانی . دختر رستم و خواهر بانو گشسب . او در سوار کاری زبده بوده است که در نبردها دلاوری ها بسیاری از خود نشان داده است . تاریخ نام او را جنگجویی که آزاد کننده زال – آذربرزین و تخوار از زندان بوده است ثبت کرده .

فرخ رو : نام او به عنوان نخستین بانوی وزیر در تاریخ ایران ثبت شده است وی از طبقه عام کشوری به مقام وزیری امپراتوری ایران رسید .

کاساندان : پس از شاهنشاه ایران او نخسین شخصیت قدرتمند کشور ایران بوده است . کاساندان تحت نام ملکه٢٨ کشور آسیایی در کنار همسرش کورش بزرگ حکمرانی میکرده است . مورخین یونانی ( گزنفون ) از ویبا نیکی و بزرگ منشی یاد کرده است .

گردآفرید : یکی دیگر از پهلونان سرزمین ایران . تاریخ از او به عنوان دختر گژدهم یاد میکند که بالباسیمردانه با سهراب زور آزمایی کرد . فردوسی بزرگ از او به نام زنی جنگجو و دلیر از سرزمین پاکان یادمیکند .

آریاتس : یکی از سرداران مبارز هخامنشی ایران در سالهای پیش از میلاد . مورخین یونانی در چند جا نامیکوتاه از وی به میان آورده اند .

گردیه : بانوی جنگجوی ایرانی . او خواهر بهرام چوبینه بود . فردوسی بزرگ از او به عنوان هسمرخسروپرویز یاد کرده که در چند نبردها در کنار شاهنشاه قرار داشته است و دلاوری بسیاری از خود نشان دادهاست . ( ساسانی ٣۴٨ + شاهنامه فردوسی )٢٧۴

هلاله : پادشاه زن ایرانی که به گفته کتاب دینی و تاریخی بندهش ( ٣٩١ یشتها ۱+۲۷۴ یشتها ۲)کیانیان بر اریکه شاهنشاهی ایران نشست . از او به عنوان هفتمین پادشاه کیانی یاد شده است که نامش را “همایچهر آزاد” ( همای وهمون ) نیز گفته اند . او مادر داراب بود و پس از “وهومن سپندداتان” بر تخت شاهنشاهیایران نشست . وی با زیبایی تمام سی سال پادشاه ایران بود و هیچ گزارشی مبنی بر بدکردار بودن وی و ثبتقوانین اشتباه و ظالمانه از وی به ثبت نرسیده است .

پوران دخت : شاهنشاه ایران در زمان ساسانی . وی زنی بود که بر بیش از ١٠ کشور آسیایی پادشاهی میکرد .او پس از اردشیر شیرویه به عنوان بیست و پنجمین پادشاه ساسانی بر اریکه شاهنشاهی ایران نشست و  فرامانروایی نمود .

شیرین : شاهزاده ارمنی . ارمنستان یکی از شهرهای کوچک ایران بود و شاه ارمنستان زیرا نظر شاهنشاه ایران . خسرو پرویز و شیرن حماسه ای از خود ساختند که همیشه در تاریخ ماندگار ماند . شیرین از خسرو ۴ فرزند به نامهای نستور – شهریار – فرود و مردانشه بدنیا آورد که هر چهار فرزند وی در زندان کشته شدند .
پس او سر بر بالین ( جسد بی جان ) خسرو نهاند و با خوردن زهری عشق اش به خسرو را جاودانه ساخت و هردو جان باختند .

بانو گشنسب : دختر دیگر رستم – خواهر زربانوی دلیر . نام بانو گشسب جنگجو در برزونامه و بهمن نامه بسیار آمده است . یکی از مشهورترین حکایت های او نبرد سه گانه فرامرز – رستم و بانوگشسب است . او منظومه ای نیز به نام خود دارد که هم اکنون نسخه ای از آن در کتابخانه ملی پاریس و در کتابخانه ملی بریتانیاموجود است.

منبع : تله تکست فارسی شبکه سه بخش تاریخ


خانه قدیم منجم باشی در لنگرود
ساعت ۱٠:۱۸ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۸   کلمات کلیدی:

منزل قدیم منجم باشی که در فشکالی محله لنگرود است، نمونه اى از هنر معمارى گیلان در دوره قاجاریه و یکی از آثار قدیمی و تاریخی شهرستان لنگرود به شمار می رود.

خانواده منجم باشی همزمان با روی کار آمدن آقامحمد خان قاجار در گیلان صاحب نام و عنوان شدند و نخستین عضو این خاندان که لقب منجم باشی یافت، " میرزا صادق " بود که در سال 1212 هجری قمری جسد بنیانگذار سلسله قاجاریه را برای تدفین به کربلا حمل کرد.

یکی از نوادگان وی میرزا موسی منجم باشی به فرمانروایی گیلان رسید و در سال 1220 هجری قمری قوای روس را در روستای پیله داربن رشت شکست سختی داد، از آن پس افراد این خاندان تا مدتهای زیاد در گیلان حکومت و وزارت داشته اند.

خانه منجم باشی در فشکالی محله و جنب سبزه میدان لنگرود واقع شده است

خانه منجم باشی در فشکالی محله و جنب سبزه میدان لنگرود از املاک این خاندان است که تا امروز باقی مانده و در اصل شامل بیرونی، اندرونی، خلوت خانه، مسجد، حمام و... بوده است.

ورودی اصلی ساختمان بیرونی که به "مهتابی" مشهور است  سر در ورودی هلالی شکل و حاوی گچ بری ساده است، طبقه فوقانی از یک سالن پذیرایی و سه اتاق تشکیل شده است، جلوی اتاقها ایوانی به عرض یک متر و طول 10 متر وجود دارد که چهار ستون چوبی سقف آن را سر پا داشته اند، بام بنا به شیوه سنتی گیلان واشن ریزی شده و چوب یا سفال پوش است، لبه به شیوه سر بندی سه پوش و چکش برگردان ساخته شده است.

این خانه به خانواده منجم باشى تعلق داشته که با روى کار آمدن آقا محمد خان قاجار صاحب نام شدند. سالن و تزئینات این خانه نمونه اى از هنر معمارى گیلان در دوره قاجار است. این بنا در فهرست آثار ملى به ثبت رسیده است.

لَنگَرود یک شهر ساحلی (ساحل چمخاله) در شمال ایران و نزدیک به لاهیجان است. جمعیت این شهر بر پایه آمار سرشماری سال 85 برابر با 174 هزار و 629 نفر است.

نام لنگرود، برای نخستین بار در سال 512 ه.ق. در متون تاریخی ذکر شد

نام لنگرود، برای نخستین بار در سال 512 ه.ق. در متون تاریخی ذکر شده است. این سال مصادف با مرگ سلطان محمد پسر ملک شاه آلب ارسلان است. در دوره صفویان، به ویژه در دوره سلطنت شاه عباس اول، شهر لنگرود مرکز حوادث مهمی بوده است.

فرار " احمد خان " حاکم لاهیجان از لنگرود و دستگیری اعضای خانواده وی توسط  " کیا فریدون " حاکم گیلان و تحویل آنها به شاه عباس، از جمله رویدادهای مهم این دوره شهر است.

نادر برای سرکوب تاتارهای شرق مازندران و توسعه تجارت و دستیابی به دریا، لنگرود را برای ایجاد پایگاه دریایی و کارخانه کشتی ‌سازی انتخاب کرد و در توسعه آن کوشید.

در زمان قاجار نیز لنگرود مورد توجه قرار گرفت. این شهر، امروزه یکی از مناطق زیبای گردشگری در استان گیلان است.

بافت قومی مردم لنگرود، گیلک و به زبان گیلکی با لهجه بیه ‌پیش تکلم می ‌کنند.از خانوادههای اصیل لنگرود می ‌توان به خاندان رهبر قصاب اشاره کرد که از لنگرود های اصیل هستند و بیشتر خاندان آنها در راه پشته ساکن هستند.

از نوشته ‌های تاریخی چنین استنباط می ‌شود که زمین‌ های اطراف لنگرود مساعد بوده و به مرور زمان و توسعه بازرگانی در گیلان، لنگرود هم رونق یافته و در زمینه‌های کشاورزی به ویژه کشت کنف از شهرهای مهم است، همچنین در زمینه صنعت دارای صنایع فلزی از جمله تفنگ سازی (شکاری) بوده که به علت مرغوبیت و کیفیت، خریدران زیادی داشته است.

رابینو جهانگرد معروف درخصوص لنگرود چنین می ‌نویسد: " کناره‌ های رودخانه لنگرود زیباترین منظره‌ ایست که من در ایران دیده ام".

لنگرود دارای محله‌ های به نامهای درب مسجد، فشکالی محله، سوتال محله، در مسجد، کاسه ‌گرمحله، قصاب‌ محله، گشته مردخال، انزلی ‌محله و راه ‌پشته است.

بندر چمخاله که در شش کیلومتری لنگرود قرار دارد از جاذبه ‌های گردشگریست و همانند دیگر بنادر دارای فعالیتهای تجاری بوده که در حال حاضر بسیار محدود است.

طبیعت مناسب سبب شده  مردم لنگرود به کارهای کشاورزی علاقمند باشند. از محصولات عمده لنگرود می‌ توان انواع برنج، چای، صیفی جات را نام برد. همچنین صید ماهی در این شهر رایج است.

بازار هفتگی لنگرود در روزهای شنبه و چهارشنبه با استقبال فراوان برگزار می شود. اغلب مردم لنگرود مردمانی پولدار و دارای زمین سراهای بسیاری هستند.آنان بسیار مهربان و با فرهنگ هستند.

نام لنگرود ترکیبی از دو پاره واژه لنگر و رود است. لنگر به معنی وقار و سکون و آرامش است همان گونه که که کشتی لنگر انداخته آرامش می ‌یابد. در ترکیب لنگر و رود دو ( ر) در هم یکی شده و نام به لنگرود تبدیل می شود و معنی رود سکون یافته و آرام و با وقار معنی می ‌گیرد و اگر به رود جاری در این بنگریم آن را دارای جریان آن چنان آرامی می بینیم که گویا حرکتی ندارد.

شهرستان لنگرود بر روی جلگه‌ ای سرسبز و 10 کیلومتر با دریای خزر فاصله دارد

این شهرستان بر روی جلگه‌ ای سرسبز و 10 کیلومتر با دریای خزر فاصله دارد و در قسمتهای جنوبی آن کوهپایه‌ های جنوبی آن جنگلی دیده می ‌شود.

لنگرود که یکی از شهرهای مذهبی گیلان است. در فاصله 60 کیلومتری رشت (مرکز استان) واقع شده است و از طرف شمال و غرب به شهرستان لاهیجان، از طرف شرق به دریای خزر و از طرفی به شهرستان رودسر، و از طرف جنوب به شهر املش (از شهرهای رودسر) منتهی می‌ شود.

در ادامه جاذبه‌ های گردشگری، تفریحی و امکان دیدنی شهرستان لنگرود را می توان ساحل چمخاله، تالاب زیبا و طبیعی کیا کلایه با انواع پرندگان دریایی و بوستان تفریحی فجر، لیلاکوه ، پارک آزادی در جاده چمخاله، پل خشتی لنگرود، مسجد جامع لنگرود، خانه دریا بیگی، قلعه دزدبن، پل خشتی قدیمی نالکیاشر و باغ معروف منجم باشی در روستای دیوشل نام برد.


فلک الافلاک ، شاهکار معماری
ساعت ۱۱:٥٤ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۳/٦   کلمات کلیدی:

قلعه تاریخی و باستانی فلک الافلاک بر بلندای شهر خرم‌آباد نمونه ناب معماری ایرانی و جلوه‌ای بی‌نظیر از ذوق و هنر مردمان این دیار است.قلعه فلک الافلاک بر بلندای تپه ای باستانی و طبیعی در مرکز شهر خرم آباد واقع شده است و دارای هشت برج و دو حیاط مستطیل شکل بوده است.

ارتفاع بلندترین دیوار این قلعه سترگ و باشکوه تا سطح تپه پنج متر و 22 سانتی متر و مساحت کلی آن پنج هزار و سیصد متر مربع و پلان بنای این قلعه تاریخی به صورت هشت ضلعی نامنظم است.

ورودی قلعه فلک الافلاک در جبهه شمالی و در برج جنوب غربی به عرض 10 متر و 20 سانتی متر و ارتفاع سه متر ساخته شده و در ساخت این بنا از مصالحی چون خشت، آجر (قرمز و بزرگ)، ‌سنگ و ملات استفاده شده است.

از جمله نکات قابل تامل در این بنای بی نظیر وجود چاه قلعه به عمق 42 متر در حیاط اول و گریزگاه اضطراری در حیاط دوم است.

قلعه فلک الافلاک، شاهکار معماری دنیا

زیبایی و معماری شگفت انگیز قلعه فلک الافلاک موجب شده که این قلعه تاریخی و باستانی لرستان از سوی بسیاری از کارشناسان به عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری دنیا لقب گیرد.

از زمان برپایی بنادر عهد ساسانی تا دوره های متاخر الحاقاتی به آن اضافه شده است (به خصوص در دوره صفوی و قاجار) و این اثر همان دژمعروف شاپورخواست است که در تاریخ ذکر شده است.

 این قلعه به لحاظ موقعیت استراتژیکی خود در قرن چهارم هجری قمری به عنوان مقر حکومت آل حسنویه و گنجور در زمان آل بویه در آمد و از قرن ششم هجری پس از ساخته شدن شهر جدید خرم آباد این قلعه نیز بنام خرم آباد معروف شد و احتمالا نام فلک الافلاک در دوره قاجار به آن اطلاق شده است.

از بدو شکل گیری، این بنای عظیم و دیدنی تا به حال کاربریهای سیاسی، نظامی، خزانه سلطنتی ، مقر حکومتی ، پادگان نظامی و زندان سیاسی داشته است و اکنون نیز به عنوان موزه باستان شناسی ، مردم شناسی و آزمایشگاه مرمت اشیا و چایخانه سنتی از آن استفاده می شود. این بنای کم نظیر مربوط به دوره ساسانی است و به شماره 883 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

از مهمترین بخشهای قلعه می توان به موزه های باستان شناسی و مردم شناسی قلعه اشاره کرد که مورد استقبال همه مسافران و علاقمنمدان به فرهنگ و تمدن لرستان قرار گرفته است.

این قلعه در برخی منابع به نامهای «شاپور خواست» ، «سابر خواست» و «فلک الافلاک» نامگذاری شده است.

در مجاور این قلعه باستانی چشمه پرآب نیز وجود دارد که زیبایی خیره کننده ای را به این بنای باستانی بخشیده است.

معنی نام «فلک الافلاک» در لغت به معنای «سپهر سپهران» و یا «فلک نهم» تعبیر شده است.

این بنای شگرف تاریخی هر ساله همزمان با فصل نوروز مملو از گردشگران و مسافرانی است که برای دیدن یکی از شاهکارهای معماری دنیا لرستان را مقصد سفر خود قرار داده اند.


کشف آثار باستانی در زنجان
ساعت ۱٠:٠٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۳/٥   کلمات کلیدی:

تعداد 30 شیء تاریخی و فرهنگی مربوط به هزاره اول پیش از میلاد در منزل شخصی در شهرستان ابهر کشف و فرد مورد نظر توسط ماموران نیروی انتظامی شهرستان فوق دستگیر شد.

 به گزارش میراث‌آریا امیر الهی؛ مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان در خصوص اشیای کشف شده نیز اظهار داشت: این 30 شیء تاریخی و فرهنگی مربوط به هزاره اول پیش از میلاد قدمت تاریخی شهر و منطقه شهرستان ابهر را مشخص می‌کند، که اشیای فوق ظروف سفالی در اندازه‌های متفاوت و دارای نقوش ریز است.

این آثار از گورستان تاریخی متعلق به هزاره اول قبل از میلاد توسط فرد دستگیر شده در هنگام کشاورزی و اتفاقی به دست آمده که همگی ظروف سالم است. ظروف فوق خاکستری و قرمز رنگ و پوشش سیقلی داشته و پس از بررسی و پژوهش‌های لازم در معرض دید قرار خواهد گرفت.

الهی با توجه به وجود آثار تاریخی پراکنده در تمامی شهرستان‌های استان و ثبت تعداد 665 اثر در فهرست آثار ملی و شناسایی بیش از 1500 اثر تاریخی در سطح استان لزوم توجه جدی مسئولان، نهادهای مردمی و انجمن‌های دوستداران میراث فرهنگی در جهت حفاظت از میراث فرهنگی را یادآور شد و اشاره کرد که یگان حفاظت از آثار تاریخی در تمامی شهرستان‌های استان مستقر بوده و چنانچه مردم استان به مواردی از قبیل حفاری‌های غیرمجاز برخورد کردند با این یگان‌ها و یا مراجع انتظامی و نظامی تماس حاصل کنند.


شوشتر موزه زنده آبی ایران باستان
ساعت ۸:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۳   کلمات کلیدی:

وجود رود کارون از دیرباز تاکنون یکی از عوامل اصلی جذب تمدن‌های مختلف در سرزمین خوزستان بوده است. به یمن وجود این منبع آبی و دانش بالای نیاکانمان در استفاده از آب این رودخانه، در جای جای دشت خوزستان شواهدی از وجود سازه‌های آبی و تاریخی مشهود است.

 

 

 از این رو ایران از نظر دارا بودن سازه‌های آبی ـ تاریخی در رأس سایر کشورهای دنیا قرار دارد، به طوری که تاکنون حدود چند صدسازه آبی دوران باستان در خوزستان شناسایی شده که هریک به نوبه خود شواهد زنده و پابرجایی برای بررسی دانش مهندسی آب در زمان‌های دور است.

یکی از برجسته‌ترین مجموعه سازه‌های آبی ـ تاریخی و بی‌همتای ایران باستان در شهرستان شوشتر پی‌ریزی شده است. این شهر باستانی که روی تخته‌سنگ نرمی و‌ به‌صورت ارگانیک شکل گرفته، حدود نیمی از آثار تاریخی ـ آبی این استان را در دل خود جای داده است.

موقعیت این شهر ـ موزه، مرهون شرایط ویژه جغرافیایی، اقتصاد و جهان‌بینی حاکم بر منطقه است که باعث شده در این دشت سکونت‌گاه‌های مبتنی بر کشاورزی شکل بگیرد و بعد در طی دوره‌هایی بتدریج زندگی شهرنشینی جایگزین آن شود. اگر زمان استقرار کوچندگان فصلی در کوه‌های بختیاری را ملاک شکل‌گیری این محوطه در نظر بگیریم قدمت آن به 7هزار سال پیش بازمی‌گردد.

 

البته ناگفته نماند که «غارپبده» واقع در کوه‌های بختیاری (شهرستان لالی) شمال شرقی شوشتر که از نخستین سکونت‌گاه‌های انسان در ایران محسوب می‌شود و مرتبط به انسان غارنشین است، دیرینگی استقرار در این محدوده فرهنگی را با تاریخ 15 هزار سال مقارن می‌سازد.

موزه‌ آب ایران باستان

این رود پر برکت از شمال شرقی وارد شهر می‌شود و به دو جهت انشعاب می‌یابد. در کنار این رود که شاهکار مهندسی آب ایرانیان باستان رقم خورده، قریب به 100 بنای آبی مشتمل بر پل‌ها، بندها، پل‌بندها، آسیاب‌ها و آبشارها، قنات‌ها، آب‌انبارها، تونل‌ها،کانال‌های سنگی و نهرهای طویل را در برمی‌گیرد. همگی این بناها از سوی ساسانیان و با الگوبرداری از سازه‌های نیاکان خود (هخامنشیان) به شیوه‌ای استادانه ساخته شده‌‌اند و شوشتر را به موزه صنعت آب ایران باستان تبدیل کرده‌اند. این امر تا جایی است که اغلب مورخان دوره اسلامی این تأسیسات را یکی ازعجایب عالم می‌دانند. در شکل‌گیری این بناها انسان، طبیعت و معماری 3 قطب اصلی مجموعه هستند که هریک به کمک دیگری آمده‌اند.

ساسانیان در راستای دستیابی به اهدافی چون: کنترل سیلاب‌ها، تأمین آب کشاورزی و تأسیسات آبخیزداری، تأمین آب مورد نیاز سکنه، بهره‌گیری از قدرت نیروی آب برای استفاده صنعتی و به راه انداختن آسیاب‌ها سازه‌های آبی را شکل دادند.

اکنون پس از گذشت 18 قرن از عمر مجموعه سازه‌های آبی شوشتر، با تلاش‌های همه‌جانبه میراث فرهنگی در سال گذشته این بناها به عنوان دهمین اثر کشور و دومین بنای استان خوزستان (پس از چغازنبیل)‌ در زمره آثار جهانی به ثبت رسید. این مجموعه با حدود13 اثر شامل: بند میزان، برج کلاه فرنگی، قلعه سلاسل، پل بند شادروان یا قیصر، رود گرگر، پل بند گرگر، مجموعه آسیاب‌ها و آبشارها، بند برج عیار، بند خداآفرین، نهر داریون، پل لشکر، بند خاک، بند سرابدار، پل شاه علی و پل حاج خدایی است.

منحصر به فرد بودن مجموعه در قیاس با سازه‌های آبی سایر کشورها که شرایط ثبت جهانی آن را مهیا ساخت خصوصیت هیدرودینامیکی بناهاست به گونه‌ای که اختلال در کارکرد یک سازه باعث اختلال در کل مجموعه می‌شود. این پیوستگی و ارتباط به گونه‌ای است که این مجموعه را به منظومه‌ای آبی تبدیل می‌کند.

همایشی برای یادآوری تاریخ

چندی پیش همایشی در این شهر با عنوان «معماری ایران از پنجره شوشتر» برگزار شد که هدف از برپایی آن بررسی پیمایشی این بناها برای معرفی زوایای مختلف معماری شوشتر و تهیه اسناد تحلیلی از بافت کهن این شهر بود.

طبق گفته‌های پرویز پورفرخی، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان برپایی بخش‌هایی از این همایش که برای نخستین بار در این شهر برگزار شد بر عهده مردم و مسوولان شهر شوشتر بود که در روند معرفی شوشتر به جهانیان نقش عمده‌ای داشتند و مسبب آن شدند تا کار رنگ و بویی بومی و محلی یابد.

پورفرخی در گفتگو با خبرنگار «جام‌جم» از برگزاری جشن ملی این سازه‌های آبی که قرار بوده، با حضور هیأت محترم دولت و رئیس‌جمهور، رایزنی‌های فرهنگی کشورهای مختلف و نمایندگان و فرستادگان یونسکو برگزار شود، این‌گونه می‌گوید: «زمان برپایی این مراسم کماکان مشخص نیست و بسته به نظر هیأت دولت دارد.» وی ادامه می‌دهد: «با توجه به تاریخ‌های پیشنهادی سازمان زمان برگزاری این جشن ملی در ماه آینده اعلام خواهد شد.»

او می‌گوید: «مبلغ 5/1 میلیارد بودجه برای این امر در نظر گرفته شده که طی فعالیت‌های اخیر بخش‌هایی از آن صرف مخارج خود جشن و قسمتی از آن به کارکردهای عمرانی زیرساختی و بازسازی‌های مرتبط با شهر اختصاص یافته است.»

پورفرخی ادامه می‌دهد: «تا به حال هیچ‌گونه انقطاعی در خصوص مرمت، آسیب‌شناسی، محوطه‌سازی و به طور کل سایر فعالیت‌های حفاظتی پایگاه میراث جهانی صورت نپذیرفته است، هرگونه اخبار مربوط به لطمات ناشی از توسعه شهری و ساخت و سازها در حریم و بافت تاریخی که اخیرا اتفاق افتاده صحت ندارد.

او می‌گوید: «بر همین اساس برای جلوگیری از آسیب بیشتر به تونل بلیتی و خطرات احتمالی، برخی از خانه‌هایی که روی تونل واقع شده‌اند، خریداری می‌شوند.»

اما مالکیت قلعه سلاسل که یکی از اجزای اصلی این مجموعه ثبت شده در فهرست جهانی است یکی دیگر از دغدغه‌های دوستداران میراث خوزستان به شمار می‌رود که پورفرخی درباره آن می‌گوید: «قلعه سلاسل همواره جزو آثاری نبوده که در تملک سازمان میراث فرهنگی است و وجود سالن‌هایی وابسته به چند دستگاه اجرایی اولا مالکیت سازمان را نقض نمی‌کند و ثانیا استرداد و انتقال اسنادی آنها در شرف انجام است.»

برپایی چنین همایش‌هایی می‌تواند در معرفی و حفاظت از این مجموعه منحصر به فرد نقش عمده‌ای ایفا کند.

شوشتر به روایت ابن بطوطه

درسفرنامه ابن‌بطوطه که به قلم دکتر محمدعلی موحد ترجمه شده، در مورد این شهر تاریخی می‌خوانیم: سرانجام به تستر (شوشتر) رسیدم که در قلمرو اتابک و سرحد بین دشت و کوهستان است. تستر شهری بزرگ، زیبا، خرم، دارای پالیزهای نیکو و باغ‌های عالی است. این شهر محاسن زیاد و بازارهای معتبر دارد و از شهرهای قدیمی است که خالدبن ولید آن را فتح کرد.

سهل‌بن عبدالله منسوب به این شهر می‌باشد. نهر معروف بازرق گرداگرد تستر را فرا گرفته و آب آن بسیار مصفا و عالی است. این آب در روزهای گرم تابستان به غایت سرد و خنک است و من رودخانه‌ای به کبودی رنگ آن ندیده‌ام مگر رودخانه بلخشان (بدخشان)‌.

تستر برای ورود و خروج مسافرین یک در بیشتر ندارد و آن را دروازه «دسبول» (دزفول) می‌نامند. «دروازه» در لغت آنان به معنی در است. درهای دیگر این شهر به سوی رودخانه باز می‌شود. در دو طرف رودخانه باغ‌ها قرار دارد و دولاب‌ها کار گذاشته‌اند. عمق رودخانه زیاد است و محاذی دروازه دسبول، مانند بغداد و حله جسری از کشتی‌های کوچک درست کرده‌اند.

میوه در تستر فراوان است، خیرات و برکات این شهر بسیار و بازارهای آن در خوبی بی‌مانند می‌باشند. در خارج شهر مزار متبرکی است که اهالی به زیارت آن می‌روند و نذرهای زیاد به آنجا می‌برند. این مزار زاویه‌ای هم دارد که گروهی از دراویش در آن به‌سر می‌برند و می‌گویند که مزار مزبور قبر زین‌العابدین علی‌بن حسین‌بن علی‌بن ابیطالب(ع) است.

مهدیس نجف‌زاده


نمونه‌اى از هنر معمارى گیلان در دوره قاجار
ساعت ۱۱:٢٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۳   کلمات کلیدی:
خانه قدیم منجم باشی در لنگرود
 منزل قدیم منجم باشی که در فشکالی محله لنگرود است، نمونه اى از هنر معمارى گیلان در دوره قاجاریه و یکی از آثار قدیمی و تاریخی شهرستان لنگرود به شمار می رود.

خانواده منجم باشی همزمان با روی کار آمدن آقامحمد خان قاجار در گیلان صاحب نام و عنوان شدند و نخستین عضو این خاندان که لقب منجم باشی یافت، " میرزا صادق " بود که در سال 1212 هجری قمری جسد بنیانگذار سلسله قاجاریه را برای تدفین به کربلا حمل کرد.

یکی از نوادگان وی میرزا موسی منجم باشی به فرمانروایی گیلان رسید و در سال 1220 هجری قمری قوای روس را در روستای پیله داربن رشت شکست سختی داد، از آن پس افراد این خاندان تا مدتهای زیاد در گیلان حکومت و وزارت داشته اند.

خانه منجم باشی در فشکالی محله و جنب سبزه میدان لنگرود واقع شده است

خانه منجم باشی در فشکالی محله و جنب سبزه میدان لنگرود از املاک این خاندان است که تا امروز باقی مانده و در اصل شامل بیرونی، اندرونی، خلوت خانه، مسجد، حمام و... بوده است.

ورودی اصلی ساختمان بیرونی که به "مهتابی" مشهور است  سر در ورودی هلالی شکل و حاوی گچ بری ساده است، طبقه فوقانی از یک سالن پذیرایی و سه اتاق تشکیل شده است، جلوی اتاقها ایوانی به عرض یک متر و طول 10 متر وجود دارد که چهار ستون چوبی سقف آن را سر پا داشته اند، بام بنا به شیوه سنتی گیلان واشن ریزی شده و چوب یا سفال پوش است، لبه به شیوه سر بندی سه پوش و چکش برگردان ساخته شده است.

این خانه به خانواده منجم باشى تعلق داشته که با روى کار آمدن آقا محمد خان قاجار صاحب نام شدند. سالن و تزئینات این خانه نمونه اى از هنر معمارى گیلان در دوره قاجار است. این بنا در فهرست آثار ملى به ثبت رسیده است.

لَنگَرود یک شهر ساحلی (ساحل چمخاله) در شمال ایران و نزدیک به لاهیجان است. جمعیت این شهر بر پایه آمار سرشماری سال 85 برابر با 174 هزار و 629 نفر است.

نام لنگرود، برای نخستین بار در سال 512 ه.ق. در متون تاریخی ذکر شد

نام لنگرود، برای نخستین بار در سال 512 ه.ق. در متون تاریخی ذکر شده است. این سال مصادف با مرگ سلطان محمد پسر ملک شاه آلب ارسلان است. در دوره صفویان، به ویژه در دوره سلطنت شاه عباس اول، شهر لنگرود مرکز حوادث مهمی بوده است.

فرار " احمد خان " حاکم لاهیجان از لنگرود و دستگیری اعضای خانواده وی توسط  " کیا فریدون " حاکم گیلان و تحویل آنها به شاه عباس، از جمله رویدادهای مهم این دوره شهر است.

نادر برای سرکوب تاتارهای شرق مازندران و توسعه تجارت و دستیابی به دریا، لنگرود را برای ایجاد پایگاه دریایی و کارخانه کشتی ‌سازی انتخاب کرد و در توسعه آن کوشید.

در زمان قاجار نیز لنگرود مورد توجه قرار گرفت. این شهر، امروزه یکی از مناطق زیبای گردشگری در استان گیلان است.

بافت قومی مردم لنگرود، گیلک و به زبان گیلکی با لهجه بیه ‌پیش تکلم می ‌کنند.از خانوادههای اصیل لنگرود می ‌توان به خاندان رهبر قصاب اشاره کرد که از لنگرود های اصیل هستند و بیشتر خاندان آنها در راه پشته ساکن هستند.

از نوشته ‌های تاریخی چنین استنباط می ‌شود که زمین‌ های اطراف لنگرود مساعد بوده و به مرور زمان و توسعه بازرگانی در گیلان، لنگرود هم رونق یافته و در زمینه‌های کشاورزی به ویژه کشت کنف از شهرهای مهم است، همچنین در زمینه صنعت دارای صنایع فلزی از جمله تفنگ سازی (شکاری) بوده که به علت مرغوبیت و کیفیت، خریدران زیادی داشته است.

رابینو جهانگرد معروف درخصوص لنگرود چنین می ‌نویسد: " کناره‌ های رودخانه لنگرود زیباترین منظره‌ ایست که من در ایران دیده ام".

لنگرود دارای محله‌ های به نامهای درب مسجد، فشکالی محله، سوتال محله، در مسجد، کاسه ‌گرمحله، قصاب‌ محله، گشته مردخال، انزلی ‌محله و راه ‌پشته است.

بندر چمخاله که در شش کیلومتری لنگرود قرار دارد از جاذبه ‌های گردشگریست و همانند دیگر بنادر دارای فعالیتهای تجاری بوده که در حال حاضر بسیار محدود است.

طبیعت مناسب سبب شده  مردم لنگرود به کارهای کشاورزی علاقمند باشند. از محصولات عمده لنگرود می‌ توان انواع برنج، چای، صیفی جات را نام برد. همچنین صید ماهی در این شهر رایج است.

بازار هفتگی لنگرود در روزهای شنبه و چهارشنبه با استقبال فراوان برگزار می شود. اغلب مردم لنگرود مردمانی پولدار و دارای زمین سراهای بسیاری هستند.آنان بسیار مهربان و با فرهنگ هستند.

نام لنگرود ترکیبی از دو پاره واژه لنگر و رود است. لنگر به معنی وقار و سکون و آرامش است همان گونه که که کشتی لنگر انداخته آرامش می ‌یابد. در ترکیب لنگر و رود دو ( ر) در هم یکی شده و نام به لنگرود تبدیل می شود و معنی رود سکون یافته و آرام و با وقار معنی می ‌گیرد و اگر به رود جاری در این بنگریم آن را دارای جریان آن چنان آرامی می بینیم که گویا حرکتی ندارد.

شهرستان لنگرود بر روی جلگه‌ ای سرسبز و 10 کیلومتر با دریای خزر فاصله دارد

این شهرستان بر روی جلگه‌ ای سرسبز و 10 کیلومتر با دریای خزر فاصله دارد و در قسمتهای جنوبی آن کوهپایه‌ های جنوبی آن جنگلی دیده می ‌شود.

لنگرود که یکی از شهرهای مذهبی گیلان است. در فاصله 60 کیلومتری رشت (مرکز استان) واقع شده است و از طرف شمال و غرب به شهرستان لاهیجان، از طرف شرق به دریای خزر و از طرفی به شهرستان رودسر، و از طرف جنوب به شهر املش (از شهرهای رودسر) منتهی می‌ شود.

در ادامه جاذبه‌ های گردشگری، تفریحی و امکان دیدنی شهرستان لنگرود را می توان ساحل چمخاله، تالاب زیبا و طبیعی کیا کلایه با انواع پرندگان دریایی و بوستان تفریحی فجر، لیلاکوه ، پارک آزادی در جاده چمخاله، پل خشتی لنگرود، مسجد جامع لنگرود، خانه دریا بیگی، قلعه دزدبن، پل خشتی قدیمی نالکیاشر و باغ معروف منجم باشی در روستای دیوشل نام برد.


بزرگداشت ملاصدرا
ساعت ۸:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱   کلمات کلیدی:

محمد بن ابراهیم قوامی شیرازی ملقب به صدر المتالهین یا ملاصدرا در ظهر روز نهم جمادی الاولی سال ۹۸۰ قمری دیده به جهان گشود.پدر او خواجه ابراهیم قوامی مردی پرهیزگار دیندار و دوستدار و حامی دانش و معرفت بود. در زمان حیات ملاصدرا, شیراز دارای حکومت مستقلی بود و حکمرانی آن به برادر شاه واگذار گردید که ،‌ پدر ملاصدرا بعنوان معاون او و دومین شخصیت مهم آن منطقه به شمار می رفت, و به نظر می رسید تنها موهبتی که خداوند به او ارزانی نداشته است داشتن فرزند باشد. اما بالاخره خداوند درخواست ها و دعاهای این مرد پاک و زاهد را بی جواب نگذاشت و بهترین پسران را به او ارزانی کرد که او را محمد ملقب به صدرالدین نام نهاد به آن امید که عالی ترین شخصیت مذهبی گردد. در دوران جوانی, صدرالمتالهین جوان با شیخ بهایی آشنا گردید که سنگ بنای شخصیت علمی و اخلاقی ملاصدرا توسط این دانشمند جهاندیده کم نظیر بنا نهاده شد. و تکمیل این بنای معنوی را استاد دیگرش دانشمند سترگ و استاد علوم دینی و الهی و معارف حقیقی و اصول یقینی سیدامیر محمد باقر بن شمس الدین مشهور به میرداماد عهده دار گشت.

صدرالمتالهین حکیم خانه به دوشی بود که به جرم آزادگی روح و فکر مجبور شد تا از پایتخت و پایتخت نشینان روی گرداند. وی در مقدمه کتاب اسفار دلایل بیزاری خود را از جاهلان فرزانه نمای زمان خود و عزلت و تصوف خویش را در کهک (روستایی دورافتاده در سی کیلومتری شهر مقدس قم) بیان داشته است.پس از بازگشت به شیراز شهرت صدرای شیرازی عالمگیر شده بود و طالبان حکمت از نواحی و اطراف برای درک فیض به حضورش می شتافتند. او خود در مقدمه اسفار می گوید:

..... بتدریج آنچه در خود اندوخته بودم همچون آبشاری خروشان فرود آمد و چون دریایی پر موج در منظر جویندگان و پویندگان قرار گرفت.

 

 

● شرایط اجتماعی

در زمان حیات ملاصدرا یعنی در اواخر قرن دهم و شروع قرن یازدهم هجری کلام و فلسفه از علوم رایج و محبوب آن زمان به شمار می رفتند. دلیل عمده گسترش این علم نسبت به سایر علوم آن زمان مانند فقه، ‌ادبیات عرب، ‌ریاضی، ‌نجوم و طب و دیگر علوم و همچنین هنرهای رایج آن زمان مانند خط، معماری و کتیبه را می توان در شرایط اجتماعی آن دوران که خود زاییده شرایط سیاسی حاکم بر کشور بود جستجو نمود. عدم وابستگی و استقرار ومرکزیت حکومت وقت امنیت و آزادی خاصی را حکمفرما ساخته بودکه شکوفا شدن استعداد ها و گسترش هنر و علم را در پی داشت.

 

 

● شخصیت فلسفی

صدرالدین محمد در علوم متعارف زمان و بویژه در فلسفه اشراق و مکتب مشاء‌ و کلام و عرفان و تفسیر قرآن مهارت یافت. او آثار فلسفی متفکرانی چون سقراط و فلاسفه هم عصر او، افلاطون، ‌ارسطو و شاگردانش و همچنین دانشمندانی چون ابن سینا و خواجه نصرالدین طوسی را دقیقا بررسی نمود و موارد ضعف آنها را باز شناخت و مسایل مبهم مکاتب را بخوبی دانست. او اگر چه از مکتب اشراق بهره ها برد ولی هرگز تسلیم عقاید آنان نشد و گرچه شاگرد مکتب مشا گردید لیکن هرگز مقید به این روش نشد. ملا صدرا پایه گذار حکمت متعالیه می باشد که حاوی ژرف ترین پاسخ ها به مسائل فلسفی است. ملاصدرا علاوه بر سالک و رهرو در عرفان بعنوان موفق ترین سالکین در فلسفه می باشد که با طی کردن مراحل مختلف گنجینه با ارزشی را برای ساخت قلعه ای از دانش کشف نمود که با نور جاودانی حقیقت می درخشد.

 

 

● شخصیت عرفانی

من وقتی دیدم زمانه با من سر دشمنی دارد و به پرورش اراذل و جهال مشغول است و روز به روز شعله های آتش جهالت و گمراهی برافروخته تر و بدحالی و نامردی فراگیرتر می شود ناچار روی از فرزندان دنیا برتافتم و دامن از معرکه بیرون کشیدم و از دنیای خمودی و جمود و ناسپاسی به گوشه ای پناه بردم و در انزوای گمنامی وشکسته حالی پنهان شدم. دل از آرزوها بریدم و همراه شکسته دلان بر ادای واجبات کمر بستم.

با گمنامی و شکسته حالی به گوشه ای خزیدم. دل از آرزوها بریدم و با خاطری شکسته به ادای واجبات کمر بستم و کوتاهیهای گذشته را در برابر خدای بزرگ به تلافی برخاستم. نه درسی گفتم و نه کتابی تالیف نمودم. زیرا اظهار نظر و تصرف در علوم و فنون و القای درس و رفع اشکالات و شبهات و .... نیازمند تصفیه روح و اندیشه و تهذیب خیال از نابسامانی و اختلال، پایداری اوضاع و احوال و آسایش خاطر از کدورت و ملال است و با این همه رنج و ملالی که گوش می شنود و چشم می بیند چگونه چنین فراغتی ممکن است... ناچار از آمیزش و همراهی با مردم دل کندم و از انس با آنان مایوس گشتم تا آنجا که دشمنی روزگار و فرزندان زمانه بر من سهل شد و نسبت به انکار و اقرارشان و عزت و اهانتشان بی اعتنا شدم. آنگاه روی فطرت به سوی سبب ساز حقیقی نموده، با تمام وجودم دربارگاه قدسش به تضرع و زاری برخاستم و مدتی طولانی بر این حال گذرانده ام.

سرانجام در اثر طول مجاهدت و کثرت ریاضت نورالهی در درون جانم تابیدن گرفت و دلم از شعله شهود مشتعل گشت. انوار ملکوتی بر آن افاضه شد و اسرار نهانی جبروت بر وی گشود و در پی آن به اسراری دست یافتم که در گذشته نمی دانستم و رمزهایی برایم کشف شد که به آن گونه از طریق برهان نیافته بودم و هر چه از اسرارالهی و حقایق ربوبی و ودیعه های عرشی و رمز راز صمدی را با کمک عقل و برهان می دانستم با شهود و عیان روشنتر یافتم. در اینجا بود که عقلم آرام گرفت و استراحت یافت و نسیم انوار حق صبح و عصر و شب و روز بر آن وزید و آنچنان به حق نزدیک شد که همواره با او به مناجات نشست.

 

 

● آثار

۱) الحکمه العرشیه

۲) الحکمه المتعالیه فی الاسفار العظیمه الاربعه

۳) المعه المشرقیه فی الفنون المنطقیه

۴) المبدا و المعاد

۵) المشاعر

۶) المظاهر الالهیه فی الاسفار علوم الکاملیه

۷) الشواهد الربوبیه فی مناهج السلوکیه

۸) التصور و التصدیق

۹) الوریده القلبیه فی معارفه الربوبیه

۱۰) اسرار الایات و الانوار البینات

۱۱) دیوان اشعار

۱۲) حدوث العالم

۱۳) اکسیر العارفین فی المعارفه طریق الحق و الیقین

۱۴) اعجاز النعمین

۱۵) کسرالاصنام الاجاهلیه فی ذم المتصوفین

۱۶) مفاتیح الغیب

۱۷) متشابهات القرآن

۱۸) رساله سه اصل

 

 

● وفات

حکیم وارسته در طول عمر ۷۱ ساله اش هفت بار با پای پیاده به حج مشرف شد و گل تن را با طواف کعبه دل صفا بخشید و در آخر نیز سر بر این راه نهاد و به هنگام آغاز سفر هفتم یا در بازگشت از آن سفر به سال ۱۰۵۰ ه .ق در شهر بصره تن رنجور را وداع نمود و در جوار حق قرار گرفت، و در همانجا به خاک سپرده شد و اگر چه امروز اثری ازقبر او نیست اما عطر دلنشین حکمت متعالیه از مرکب نوشته هایش همواره مشام جان را می نوازد.


آغاز فصل جدید کاوش‌ها در تپه هگمتانه
ساعت ٦:٤٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱   کلمات کلیدی:

رئیس سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان گفت: با تملک اراضی و آزاد سازی حریم تپه هگمتانه، فصل جدید کاوش در این تپه آغاز می شود.

اسدالله بیات در گفتگو با مهر در همدان با اشاره به اینکه هنوز قسمتهایی از محوطه باستانی هگمتانه کاوش نشده است، گفت: درصدد تملک اراضی برای ادامه کاوشها هستیم.

بیات با بیان اینکه برای ایجاد سالن و سایت موزه بر روی آثار مکشوفه و آثار باستانی در قسمتی از تپه اقدامات اولیه انجام شده است، اظهار داشت: در حال حاضر برای احداث سالن موزه مشکلاتی وجود دارد.

بیات عنوان کرد: ساماندهی موزه هگمتانه، کفسازی، اصلاح ویترینها، چیدمان جدید موزه، ایجاد سیستم برق اضطراری و توسعه تأسیسات جانبی موزه، ساماندهی حفاظت کنندگان از موزه و تهیه لباس فرم و فعال بودن کارگاه مرمت اشیا فرهنگی از اقدامات انجام شده در این محوطه تاریخی باستانی است.

وی افزود: اجرای سیستم پوشش مناسب و حفاظتی لازم از آثار مکشوفه در اطراف میراث هگمتانه در سال جاری اجرا خواهد شد و محوطه سازی و ایجاد فضای مناسب در قسمتهایی که کاوش به پایان رسیده نیز مد نظر است.

بیات خاطرنشان کرد: ادامه تملک ساختمان های واقع در عرصه و ساماندهی و خاکبرداری عرصه مربوط به ساختمان ها نیز در دستور کار قرار دارد.


← صفحه بعد