ایران در دوره هخامنشیان چند زبانه بود
ساعت ٥:٤٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٢/٦   کلمات کلیدی:

کلاریس‌ هرن اشمیت زبان‌شناس فرانسوی معتقد است در دوره امپراطوری هخامنشیان در کارها و امور اداری از چندین زبان از جمله فارسی باستان ، اکدی ، عبری و عیلامی و حتی یونانی استفاده می‌شد.

به گزارش فارس ، نشست تاریخ نوشتار زبان اعداد و نشانه‌ها (فرهنگ و هنر ایران باستان و بین‌النهرین) عصر دیروز در فرهنگستان هنر در مجموعه نقش جهان تهران برگزار شد.

در ابتدای این نشست کلاریس‌ هرن اشمیت ، عضو آزمایشگاه انسان‌شناسی اجتماعی و کلژ دوفرانس و متخصص زبان‌های باستانی و تاریخ تمدن ایران در مورد زبان و نوشتار در ایران باستان سخنرانی کرد.

این متخصص زبان و تمدن ایران گفت: بحث اساسی آن است که چطور از لحاظ شناخت‌شناسی یک فرد که پژوهشگر و یا دانشمند و محقق مطالعه بر ایران باستان است می‌تواند به‌ سمت تاریخ عمومی نوشتار 4 هزار سال پیش برود و آن را هدایت کند و برساند به زمان حال و به شکل نوشتار امروزی که همان شکل نوشتار اینترنتی است.

وی افزود: طبق بررسی‌ها در دوره امپراطوری هخامنشیان در کارها و امور اداری از چندین زبان از جمله فارسی باستان، اکدی، عبری و عیلامی و غیره و حتی یونانی استفاده می‌شده است.

کلاریس ‌هرن بیان داشت: در دوره هخامنشیان به علت تعدد زبان‌ها و استفاده از آن در امور اداری به جزء آن که همه زبان‌ها آموخته می‌شد، ناچار زبان باید به سویی کشیده می‌شد که به جای استفاده از زبان بر روی امر نوشتن به مسأله نوشتار پرداخته شود.

وی تصریح کرد: سؤال مهم آن بود که چرا باید نوشتن صورت گیرد و نوشتن در صورت عام چه معنایی دارد و حتی سوالی که شاید ساده به نظر آید آن که نوشتن یعنی چه؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها باید به ابتدای زمان نوشتن برگردیم و بدانیم نوشتن چه معنایی داشته و چرا افراد شروع به نوشتن کردند؟

هریس افزود: ما با قلم و کاغذ می‌نویسیم اما امروز بیشتر با رایانه‌ها این امر محقق می‌شود. خصوصیت کامپیوتر در این فرم نوشتاری به صورتی است که در چند لحظه حروف را می‌نویسد، نقاشی می‌کند، صدا پخش می‌کند، تصاویر متحرک را انجام می‌دهد و حتی می‌تواند محاسبه کند.

این محقق تاریخ ایران گفت: از این نقطه‌نظر رایانه دستگاهی نمادین است که در عین‌حال هم نمادین است و هم نمادساز و در درون خود می‌تواند تمام نمادهای متفاوت را به نماد ساده تبدیل کند.

وی اضافه کرد: اگر پژوهشگر و محققی بر روی خط میخی و روند تاریخ عمومی نوشتار تحقیق و بررسی کند متوجه می‌شود که این خط و کاری که در رایانه انجام می‌گیرد نیز همان است، و روند روند یکسان است.

کلاریس هرن به چهار هزار سال پیش از میلاد اشاره کرد و گفت: چهار هزار سال پیش از میلاد یک حرکت یا جریان از بین‌النهرین آغاز شد و حرکتی نشانه شناختی پدید آمد که همانند جریانی بزرگ شروع به حرکت به سمت اروپا و بعد آمریکا کرد.

وی با اشاره به این جریان گفت: در این اتفاق نشانه‌شناختی، ما با یک حرکت و جریان مواجه هستیم و هم‌اکنون هم با وجود بحران اقتصادی در آمریکا و اروپا ما با این روند روبه روییم چرا که در طول 30 سال گذشته اتفاقی افتاده و آن وجود رایانه و ابزارهایی است که در اختیار انسان‌ها گذاشته شده که این جریانات دستخوش آن حادثه است.

عضو آزمایشگاه انسان‌شناسی فرانسه گفت: مبادلاتی که در سطح بین‌المللی انجام می‌شود در حدود 95درصد مبادلات نوشتاری است و در آن پول تبدیل به نشانه‌ها شده و همان پول در بین رایانه ها در جریان است و همچنان این جریان ادامه دارد.

وی با اشاره به این جریان گفت: بحرانی که شاهد هستیم، بحرانی است که حاصل انتقال پول به نشانه‌ها و نوشتار است و در نهایت بحرانی است که ما می‌توانیم از دیدگاه نوشتاری آن را تحلیل کنیم.

نویسنده کتاب «3 نظام نوشتاری» افزود: در پایانه هزاره چهارم پیش از میلاد جریان نشانه‌شناسی از ایران و عراق به طرف مدیترانه و اروپا حرکت کرد و باید گفت در این زمان دو جریان بزرگ را شاهد هستیم.

وی به این دو جریان اشاره کرد و گفت: اولین جریان همان بود که در شرق دور رخ داد و به جریان نشانه‌شناسی شناخته می‌شود و دیگری جریانی که از آمریکای جنوبی و میانی با عنوان «مایا» آغاز شد.

وی به جریان نشانه‌‌شناسی مرکزی اشاره کرد و تصریح کرد: سه جریان در منطقه مرکزی وجود دارد:

1- جریان به‌وجود آمدن خط: یعنی ابداع عمومی خط که حدود 3500 سال پیش از میلاد در ایران و عراق پدید آمده است. و سپس نوشتار در این منطقه شروع به توسعه کرد.

2- جریانی که در حدود 6000 سال پیش از میلاد در یونان در حدود منطقه ترکیه امروزی رخ داد و ابداع دوم همان ضرب سکه، وزن و ارزش متفاوت آن بود که با نشانه‌های عددی همراه بود. اما در این سکه‌‌ها دخالت زبان کشوری که سکه را ضرب کرده شاهد نیستیم.

3- جریان سوم، جریان انفورماتیک یا اطلاعاتی است که شکل جدیدی از سبک اطلاعات را به‌وجود می‌آورد.

این استاد دانشگاه فرانسه گفت: نوشتار یک نوع مادی شدن عدد است. شکلی که در ابتدا در ایران و سپس بین‌النهرین ابداع شد.

کلاریس گفت: قرن‌ها در این منطقه صرفاً اعداد به نوشتار درمی‌آمد و متون اولیه که وجود دارند متون حسابداری است و ما شاهد هیچ‌ نوع ادبیات دیگری نیستیم.

وی با اشاره به ایران جنوبی گفت: در ایران جنوبی ابتدا نوشتار شروع شد و بعد به دلیل تنش‌های نظامی از بین رفت و ما شاهد یک توقف در این زمان هستیم اما نوشتار در عین حال در منطقه عیلامی و بین‌النهرین ادامه پیدا می‌کند و به تدریج اسناد حسابداری و ادبیات سلطنتی و پزشکی و مجموعه زیادی از ادبیات پدید می‌آید.

وی در مورد نوشتار در ایران گفت: در ایران بر خلاف بین‌التهرین نوشتار سلطنتی بود و این نشان دهنده آن است که نوشتار مختص امور سلطنتی بوده است و باید گفت جریان بزرگ نشانه شناختی ایران از بین‌النهرین شروع شد و به تمام نقاط جهان انتقال یافت.آنچه در این جریان سبب ابداع می‌شود چگونگی تبدیل نوشته‌ها به اشکال نوشتاری است که می‌تواند ابداعات مختلف را در فرهنگ‌ها به وجود آورد و فرهنگ‌ها را از یکدیگر جدا کند.